Droge Ogen NL

Demodex en MGD/DED: Duidelijk verband?

Besmetting met Demodex vormt een oorzakelijke factor in vele gevallen van anterieure blepharitis en wordt dan ook vaak gelinkt aan symptomen van droge ogen.

Beeld van een Demodex-mijt

Besmetting met Demodex vormt een belangrijke oorzakelijke factor in vele gevallen van anterieure blepharitis en wordt dan ook vaak gelinkt aan symptomen van droge ogen. Op dit moment kan echter geen concreet bewijs geleverd worden van het bestaan van een rechtstreekse link richting de ontwikkeling van MGD.2

Wat is Demodex?

Demodexmijten zijn langwerpige microscopische ectoparasieten die op het oppervlak van het menselijk lichaam leven. De besmetting met Demodex is leeftijdsgebonden: van 84% van de 60-jarigen tot zelfs 100% van de 70-plussers zijn eraan onderhevig3. Deze mijten zijn in staat om zich van het aangezicht naar de oogleden te verspreiden, hetgeen kan leiden tot blepharitis en rosacea3,4. Dit laatste zou een link kunnen vormen met DED en Meibomklierdysfunctie.5,6,7

Impact op MGD en DED

Een besmetting met Demodex kan echter eveneens optreden bij asymptomatische patiëntenTwee typen, met name Demodex folliculorum en Demodex brevis werden hiertoe geïdentificeerd in het menselijke ooglid:8,9,10

Demodex folliculorum wordt meestal aangetroffen in de follikels van de wimpers, terwijl Demodex brevis zich diep in de talgklieren en de Meiboom klieren nestelt. Sebum (huidsmeer) wordt hierbij beschouwd als de belangrijkste voedselbron voor Demodex. Door het consumeren van de folliculaire en glandulaire epitheelcellen kan vervolgens schade aan de palpebrale marge ontstaan.8 Demodex kan op die wijze bijgevolg blepharitis veroorzaken als gevolg van bacteriën (streptokokken en stafylokokken) die zich over het oogoppervlak verspreiden.8,11

De aantasting van de oogleden door toedoen van Demodex wordt gesitueerd in de cilindrische structuur van de wimperbasis12 en kan bestudeerd worden door het observeren van mijten op onthaarde wimpers. Bovendien kunnen deze organismen non-invasief waargenomen worden in de holtes van de Meiboom klieren, meerbepaald met behulp van IVCM (In Vivo Confocal Microscopy). De concrete rol van Demodex in de pathologie van MGD2 (Meibomian Gland Dysfunction) en DED kan tot op heden evenwel niet hard gemaakt worden.

Om Demodex te verwijderen is het epileren van de wimper niet noodzakelijk. Door middel van een spleetlamp kon aangetoond worden dat het uitoefenen van een lichte druk op de wimper en een roterende beweging van het ooglid (m.b.v. forceps) voldoende was voor Demodex om het haarzakje te verlaten.14

Hoe Demodex elimineren?

Historisch gezien bestaat een brede waaier aan verschillende behandelingen tegen Demodex. Het merendeel van deze behandelingen bleek echter voornamelijk empirisch en niet ondersteund door klinische testen, waaronder een topische gel met 2% metronidazol, een zalf op basis van 1% kwikoxide17 en een gel op basis van 4% pilocarpine.18

Karitéboter

In recentere studies werden gunstige resultaten bekomen door het gebruik van topische producten op basis van Karitéboter of oraal ivemectine.19,25 Karitéboter is een natuurlijke essentiële olie vervaardigd van gestoomde bladeren van de Melaleuca Alternifolia (afkomstig van de smalle Tea Tree bladeren uit Australië) en bevat:

  • antimicrobiële eigenschappen;
  • ontstekingswerende eigenschappen;
  • schimmelwerende eigenschappen;
  • antivirale eigenschappen26

Het actief bestanddeel van de zogeheten TTO (Tea Tree Oil) is Terpinen-4-ol.28,29 Een klinische niveau 2-studie toonde aan dat de combinatie van een wekelijkse scrub met 50% TTO en een dagelijkse shampoo scrub efficiënter bleek in het verwijderen van oculaire Demodex vergeleken met een dagelijkse scrub op basis van baby shampoo.27

TTO kan toxisch zijn wanneer het in pure vorm in aanraking komt met het oog en kan aanleiding geven tot irritatie. Meerdere studies concludeerden echter een opmerkzame daling van het aantal Demodex‘en op de wimpers na behandeling met TTO.19,20,24,27

Teneinde aan deze problematiek tegemoet te komen kunnen 2 typen producten onderscheiden worden:

  • een product om de oogleden te ontdoen van Demodex (lees meer);
  • een product dat dienst doet als onderhoudsbehandeling (lees meer).

  1. Zhao YE, Wu LP, Hu L, Xu JR. Association of blepharitis with Demodex: a meta-analysis. Ophthalmic Epidemiol. 2012 ;19(2) :95-102.
  2. Geerling G, Tauber J, Baudouin C, Goto E, Matsumoto Y, O’Brien T, et al. The international workshop on meibomian gland dysfunction: report of the subcommittee on management and treatment of meibomian gland dysfunction. Invest Ophthalmol Vis Sci 2011 52(4):2050-64.
  3. Post CF, Juhlin E. Demodex Folliculorum and Blepharitis. Arch Dermatol 1963; 88:298-302.
  4. Kamoun B, Fourati M, Feki J, Mlik M, Karray F, Trigui A, et al. Blepharitis due to Demodex: myth or reality? J Fr Ophtalmol 1999; 22:525-7.
  5. Hom MM, Mastrota KM, Schachter SE. Demodex. Optom Vis Sci 2013 ;90 : 198-205.
  6. Gutgesell VJ, Stern GA, Hood CI. Histopathology of meibomian gland dysfunction. Am J Ophthalmol 1982; 94:383-7.
  7. Thode AR, Latkany RA. Current and Emerging Therapeutic Strategies for the Treatment of Meibomian Gland Dysfunction (MGD). Drugs 2015;75: 1177-85.
  8. Liu J, Sheha H, Tseng SC. Pathogenic role of Demodex mites in blepharitis. Curr Opin Allergy Clin Immunol 2010; 10:505-10.
  9. Norn MS. Incidence of Demodex Folliculorum on skin of lids and nose. Acta Ophthalmol 1982; 60:575-83.
  10. Liang LY, Ding XH, Tseng SCG. High Prevalence of Demodex brevis Infestation in Chalazia. Am J Ophthalmol 2014; 157:342-8.
  11. Wolf R, Ophir J, Avigad J, Lengy J, Krakowski A. The hair follicle mites (Demodex spp.). Could they be vectors of pathogenic microorganisms? Acta Derm Venereol 1988; 68:535-7.
  12. Gao YY, Di Pascuale MA, Li W, et al. High prevalence of Demodex in eyelashes with cylindrical dandruff. Investig Ophthalmol Vis Sci 2005;46: 3089-94.
  13. Randon M, Liang H, El Hamdaoui M, et al. In vivo confocal microscopy as a novel and reliable tool for the diagnosis of Demodex eyelid infestation. Br J Ophthalmol 2015; 99:336-41.
  14. Mastrota KM. Method to identify Demodex in the eyelash follicle without epilation. Optom Vis Sci 2013;90:172-4
  15. Junk AK, Lukacs A, Kampik A. Topical administration of metronidazole gel as an effective therapy alternative in chronic Demodex blepharitisea case report. Klin Monbl Augenheilkd 1998;213:48-50.
  16. Czepita D, Kuzna-Grygiel W, Czepita M, Grobelny A. Demodex folliculorum and Demodex brevis as a cause of chronic marginal blepharitis. Ann Acad Med Stetin 2007; 53:63-7.
  17. Fulk GW, Clifford C. A case report of demodicosis. J Am Optom Assoc 1990;61(8):637-9.
  18. Fulk GW, Murphy B, Robins MD. Pilocarpine gel for the treatment of demodicosis-a case series. Optom Vis Sci 1996;73(12):742-5.
  19. Kheirkhah A, Casas V, Li W, Raju VK, Tseng SC. Corneal manifestations of ocular demodex infestation. Am J Ophthalmol 2007;143(5):743-9.
  20. Gao YY, Di Pascuale MA, Elizondo A, Tseng SC. Clinical treatment of ocular demodecosis by lid scrub with tea tree oil. Cornea 2007;26(2):136-43.
  21. Holzchuh FG, Hida RY, Moscovici BK, Villa Albers MB, Santo RM, Kara-Jose N, et al. Clinical treatment of ocular Demodex folliculorum by systemic ivermectin. Am J Ophthalmol 2011;151(6):1030-4.
  22. Filho PA, Hazarbassanov RM, Grisolia AB, Pazos HB, Kaiserman I, Gomes J.A. The efficacy of oral ivermectin for the treatment of chronic blepharitis in patients tested positive for Demodex spp. Br J Ophthalmol 2011;95(6): 893-5.
  23. Koo H, Kim TH, Kim KW, Wee SW, Chun YS, Kim JC. Ocular surface discomfort and Demodex: effect of tea tree oil eyelid scrub in Demodex blepharitis. J Korean Med Sci 012;27(12):1574-9.
  24. Gao YY, Xu DL, Huang lJ, Wang R, Tseng SC. Treatment of ocular itching associated with ocular demodicosis by 5% tea tree oil ointment. Cornea 2012;31(1):14-7.
  25. Salem DA, El-Shazly A, Nabih N, El-Bayoumy Y, Saleh S. Evaluation of the efficacy of oral ivermectin in comparison with ivermectin-metronidazole combined therapy in the treatment of ocular and skin lesions of Demodex folliculorum. Int J Infect Dis 2013;17(5): 343-7.
  26. Carson CF, Hammer KA, Riley TV. Melaleuca alternifolia (Tea Tree) oil: a review of antimicrobial and other medicinal properties. Clin Microbiol Rev L. Jones et al. / The Ocular Surface 15 (2017) 575e628 617 2006;19(1):50-62.
  27. Gao YY, Di Pascuale MA, Li W, Baradaran-Rafii A, Elizondo A, Kuo CL, et al. In vitro and in vivo killing of ocular Demodex by tea tree oil. Br J Ophthalmol 2005;89(11):1468-73.
  28. Tighe S, Gao YY, Tseng SC. Terpinen-4-ol is the Most Active Ingredient of Tea Tree Oil to Kill Demodex Mites. Transl Vis Sci Technol 2013;2(7):2.
  29. Cheng AM, Sheha H, Tseng SC. Recent advances on ocular Demodex infestation. Curr Opin Ophthalmol 2015;26(4):295-300.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s