Één van de meest onaangename situaties voor een oogarts of optometrist is een zeer ontevreden patiënt na implantatie van een torische of multifocale IOL.

Het kost een eeuwigheid aan chair time of stoeltijd terwijl de wachtkamer nog vol zit, de patiënt is soms heel boos, soms depressief en blijft kéér op kéér terugkomen. Dit terwijl je ze op voorhand uitgebreid geïnformeerd hebt over de mogelijke neveneffecten die tevens in het informed consent opgenomen zijn.

Elke oogarts of optometrist heeft een dergelijke situatie al wel eens voorbij zien komen. Dit fenomeen wordt ook wel bestempeld als “de nagel aan je doodskist”.

Dit artikel gaat over topografie en is het eerste in een drieluik dat er op gericht is de kans op een verkeerde patiëntselectie voor torische of multifocale IOL’s te minimaliseren.

Topografie

Steeds meer ziekenhuizen en privé-klinieken beschikken vandaag de dag over een corneatopograaf (Oculus – Pentacam, Tomey – TMS4n/5, Topcon – Aladdin, Zeiss – Atlas). Jammer genoeg wordt dit systeem vaak niet optimaal benut voor de berekening van, en patiëntselectie voor, Premium IOL’s.

Naast de cilindrische validatie van de keratometrie kan je namelijk tevens irregulaire cornea’s excluderen uit je patiëntselectie. Bijna iedereen weet dit, maar waar leg je de grens en hoe leg je dat uit aan jouw patiënt?

Exclude 1
Bron: R. Scholz – Presentatie Oculentis “IOL calculation and case reports” (11/05/2017)

Zoals grensgevallen in het algemeen worden deze niet door iedereen op dezelfde manier geïnterpreteerd. Maar gemiddeld gezien spreekt men over meer dan 0.75 à 1.0 dioptrie verschil op dezelfde as, binnen de radius van pupil (daarbuiten heb je vaker grotere verschillen maar die doen simpelweg niet mee in het optische systeem).

exclude 2
Bron: R. Scholz – Presentatie Oculentis “IOL calculation and case reports” (11/05/2017)

Zodra een patiënt in de buurt van de gevarenzone komt moet duidelijk geïnformeerd worden dat deze eigenlijk niet zo geschikt is voor een Torische of Multifocale IOL vanwege een verhoogd risico op de neveneffecten. Je zou bijvoorbeeld de beelden van mogelijke verschillende effecten kunnen uitprinten, laten paraferen en deze vervolgens als addendum opnemen in het informed consent.

Beschikt jouw topograaf over een Scheimplug functie? Maak hiervan gebruik en check ook op onregelmatigheden aan de posterior zijde van de cornea.

Naast een irreguliere cornea kunnen nog meer grenzen bepaald worden wanneer het gaat om het optimaliseren van jouw patiëntselectie voor Premium IOL’s. In de volgende twee delen van dit drieluik komen Biometrie (o.a. hoek Alpha en Kappa) en Aberrometrie aan bod.

Succes en veel plezier met de praktijk!


Auteur: Hans Joosten